(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.277. అధ్యాయః 277
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి ధర్మార్థకామేషు ధర్మస్యైవ జ్యాయస్త్వప్రతిపాదకకుండధారచరిత్రప్రతిపాదనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-277-0x(6334)(76390)
ధర్మమర్థం చ కామం చ వేదాః శంసంతి భారత।
కస్య లాభో విశిష్టోఽత్ర తన్మే బ్రూహి పితామహ॥ 12-277-1(76391)
భీష్మ ఉవాచ। 12-277-2x(6335)
అత్ర తే వర్తయిష్యామి ఇతిహాసం పురాతనం।
కుండధారేణ యత్ప్రీత్యా భక్తాయోపకృతం పురా॥ 12-277-2(76392)
అధనో బ్రాహ్మణః కశ్చిత్కామాద్ధనమవైక్షత।
యజ్ఞార్థం సతతోఽర్థార్థీ తపోఽతప్యత దారుణం॥ 12-277-3(76393)
స నిశ్చయమథో కృత్వా పూజయామాస దేవతాః।
భక్త్యా న చైవాధ్యగచ్ఛద్ధనం సంపూజ్య దేవతాః॥ 12-277-4(76394)
తతశ్చింతామనుప్రాప్తః కతమద్దైవతం తు తత్।
యన్మే ద్రుతం ప్రసీదేత మానుషైరజడీకృతం॥ 12-277-5(76395)
సోఽథ సౌంయేన మనసా దేవానుచరమంతికే।
ప్రత్యపశ్యజ్జలధరం కుండధారమవస్థితం॥ 12-277-6(76396)
దృష్ట్వైవ తం మహాబాహుం తస్య భక్తిరజాయత।
అయం మే ధాస్యతి శ్రేయో వపురేతద్ధి తాదృశం॥ 12-277-7(76397)
సంనికృష్టశ్చ దేవస్య న చాన్యైర్మానుషైర్వృతః।
ఏష మే దాస్యతి ధనం ప్రభూతం శీఘ్రమేవ చ॥ 12-277-8(76398)
తతో ధూపైశ్చ గంధైశ్చ మాల్యైరుచ్చావచైరపి।
బలిభిర్వివిధాభిశ్చ పూజయామాస తం ద్విజః॥ 12-277-9(76399)
తతస్త్వల్పేన కాలేన తుష్టో జలధరస్తదా।
తస్యోపకారనియతామిమాం వాచమువాచ హ॥ 12-277-10(76400)
బ్రహ్మఘ్నే చ సురాపే చ చోరే భగ్నవ్రతే తథా।
నిష్కృతిర్విహితా సద్భిః కృతఘ్నే నాస్తి నిష్కృతిః॥ 12-277-11(76401)
ఆశాయాస్తనయోఽధర్మః క్రోధోఽసూయాసుతః స్మృతః।
లోభః పుత్రో నికృత్యాస్తు కృతఘ్నో నార్హతి ప్రజాం॥ 12-277-12(76402)
తతః స బ్రాహ్మణః స్వప్నే కుండధారస్య తేజసా।
అపశ్యత్సర్వభూతాని కుశేషు శయితస్తదా॥ 12-277-13(76403)
శమేన తపసా చైవ భక్త్యా చ నిరుపస్కృతః।
శుద్ధాత్మా బ్రాహ్మణో రాత్రౌ నిదర్శనమపశ్యత॥ 12-277-14(76404)
మాణిభద్రం స తత్రస్థం దేవతానాం మహాద్యుతిం।
అపశ్యత మహాత్మానం వ్యాదిశంతం యుధిష్ఠిర॥ 12-277-15(76405)
తత్ర దేవాః ప్రయచ్ఛంతి రాజ్యాని చ ధనాని చ।
శుభైః కర్మభిరారబ్ధాః ప్రచ్ఛిదంత్యశుభేషు చ॥ 12-277-16(76406)
పశ్యతామథ యక్షాణం కుండధారో మహాద్యుతిః।
నిష్పత్య పతితో భూమౌ దేవానాం భరతర్షభ॥ 12-277-17(76407)
తతస్తు దేవవచనాన్మణిభద్రో మహామనాః।
ఉవాచ పతితం భూమౌ కుండధార కిమిచ్ఛసి॥ 12-277-18(76408)
కుండధార ఉవాచ। 12-277-19x(6336)
యది ప్రసన్నా దేవా మే భక్తోఽయం బ్రాహ్మణో మమ।
అస్యానుగ్రహమిచ్ఛామి కృతం కించిత్సుఖోదయం॥ 12-277-19(76409)
తతస్తం మాణిభద్రస్తు పునర్వచనమబ్రవీత్
దేవానామేవ వచనాత్కుండధారం మాహద్యుతిం॥ 12-277-20(76410)
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భద్రం తే కృతకృత్యః సుఖీ భవ।
ధనార్థీ యది విప్రోఽయం ధనమస్మై ప్రదీయతాం॥ 12-277-21(76411)
యావద్ధనం ప్రార్థయతే బ్రాహ్మణోఽయం సథా తవ।
దేవానాం శాసనాత్తావదసంఖ్యేయం దదాంయహం॥ 12-277-22(76412)
విచార్య కుండధారస్తు మానుష్యం చలమధ్రువం।
తపసో మతిమాధత్త బ్రాహ్మణస్య యశస్వినః॥ 12-277-23(76413)
కుండధార ఉవాచ। 12-277-24x(6337)
నాహం ధనాని యాచామి బ్రాహ్మణాయ ధనప్రద।
అన్యమేవాహమిచ్ఛామి భక్తాయానుగ్రహం కృతం॥ 12-277-24(76414)
పృథివీం రత్నపూర్ణాం వా మహద్వా రత్నసంచయం।
భక్తాయ నాహమిచ్ఛమి భవేదేష తు ధార్మికః॥ 12-277-25(76415)
ధర్మేఽస్య రమతాం బుద్ధిర్ధర్మం చైవోపజీవతు।
ధర్మప్రధానో భవతు మమైషోఽనుగ్రహో మతః॥ 12-277-26(76416)
మాణిభద్ర ఉవాచ। 12-277-27x(6338)
సదా ధర్మఫలం రాజ్యం సుఖాని వివిధాని చ।
ఫలాన్యేవాయమశ్నాతు కాయక్లేశవివర్జితః॥ 12-277-27(76417)
భీష్మ ఉవాచ। 12-277-28x(6339)
తతస్తదేవ బహుశః కుండధారో మహాయశాః।
అభ్యాసమకరోద్ధర్మే తతస్తుష్టాస్తు దేవతాః॥ 12-277-28(76418)
మాణిభద్ర ఉవాచ। 12-277-29x(6340)
ప్రీతాస్తే దేవతాః సర్వా ద్విజస్యాస్య తథైవ చ।
భవిష్యత్యేష ధర్మాత్మా ధర్మే చాధరస్యతే మతిః॥ 12-277-29(76419)
భీష్మ ఉవాచ। 12-288-30x(6341)
తతః ప్రీతో జలధరః కృతకార్యో యుధిష్ఠిర।
ఈప్సితం మనసో లబ్ధ్వా వరమన్యైః సుదుర్లభం॥ 12-277-30(76420)
తతోఽపశ్యత చీరాణి సూక్ష్మాణి ద్విజసత్తమః।
పార్శ్వతోఽభ్యాశతో న్యస్తాన్యథ నిర్వేదమాగతః॥ 12-277-31(76421)
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। 12-277-32x(6342)
అయం న సుకృతం వేత్తి కో న్వన్యో వేత్స్యతే కృతం।
గచ్ఛామి వనమేవాహం పరం ధర్మేణ జీవితుం॥ 12-277-32(76422)
భీష్మ ఉవాచ। 12-277-33x(6343)
నిర్వేదాద్దేవతానాం చ ప్రసాదాత్స ద్విజోత్తమః।
వనం ప్రవిశ్య సుమహత్తప ఆరబ్ధవాంస్తదా॥ 12-277-33(76423)
దేవతాతిథిశేషేణ ఫలమూలాశనో ద్విజః।
ధర్మే చాస్య మహారాజ దృఢా బుద్ధిరజాయత॥ 12-277-34(76424)
త్యక్త్వా మూలఫలం సర్వం పర్ణాహారోఽభవద్ద్విజః।
పర్ణం త్యక్త్వా జలాహారః పునరాసీద్ద్విజస్తదా॥ 12-277-35(76425)
వాయుభక్షస్తతః పశ్చాద్బహూన్వర్షగణానభూత్।
న చాస్య క్షీయతే ప్రాణస్తదద్భుతమివాభవత్॥ 12-277-36(76426)
ధర్మే చ శ్రద్దధానస్య తపస్యుగ్రే చ వర్తతః।
కాలేన మహతా తస్య దివ్యా దృష్టిరజాయత॥ 12-277-37(76427)
తస్య బుద్ధిః ప్రాదురాసీద్యది దద్యామహం ధనం।
తుష్టః కస్యచిదేవేహ మిథ్యా వాంగ భవేన్మమ॥ 12-277-38(76428)
తతః ప్రహృష్టవదనో భూయ ఆరబ్ధవాంస్తపః।
భూయశ్చాచింతయత్సిద్ధో యత్పరం సోఽభిమన్యతే॥ 12-277-39(76429)
యది దద్యామహం రాజ్యం తుష్టో వై యస్య కస్యచిత్।
స భవేదచిరాద్రాజా న మిథ్యా వాగ్భవేన్మమ॥ 12-277-40(76430)
తస్య సాక్షాత్కుండధారో దర్శయామాస భారత।
బ్రాహ్మణస్య తపోయోగాత్సౌహృదేనాభిచోదితః॥ 12-277-41(76431)
సమాగంయ స తేనాథ పూజాం చక్రే యథావిధి।
బ్రాహ్మణః కుండధారస్య విస్మితశ్చాభవన్నృప॥ 12-277-42(76432)
తతోఽబ్రవీత్కుండధారో దివ్యం తే చక్షురుత్తమం।
పశ్య రాజ్ఞాం గతిం విప్ర లోకాంశ్చైవ తు చక్షుషా॥ 12-277-43(76433)
తతో రాజసహస్రాణి మగ్నాని నిరయే తదా।
దూరాదపశ్యద్విప్రః స దివ్యయుక్తేన చక్షుషా॥ 12-277-44(76434)
కుండధార ఉవాచ। 12-277-45x(6344)
మాం పూజయిత్వా భావేన యది త్వం దుఃఖమాప్నుయాః।
కృతం మయా భవేత్కిం తే కశ్చ తేఽనుగ్రహో భవేత్॥ 12-277-45(76435)
పశ్యపశ్య చ భూయస్త్వం కామానిచ్ఛేత్కథం నరః।
స్వర్గద్వారం హి సంరుద్ధం మానుషేషు విశేషతః॥ 12-277-46(76436)
భీష్మ ఉవాచ। 12-277-47x(6345)
తతోఽపశ్యత్స కామం చ క్రోధం లోభం భయం మదం।
నిద్రాం తంద్రీం తథాఽఽలస్యమావృత్త్య పురుషాన్స్థితాన్॥' 12-277-47(76437)
కుండధార ఉవాచ। 12-277-48x(6346)
ఏతైర్లోకాః సుసంరుద్ధా దేవానాం మానుషాద్భయం।
తథైవ దేవవచనాద్విఘ్నం కుర్వంతి సర్వశః॥ 12-277-48(76438)
న దేవైరననుజ్ఞాతః కశ్చిద్భవతి ధార్మికః।
ఏష శక్తోస్మి తపసా దాతుం రాజ్యం ధనాని చ॥ 12-277-49(76439)
భీష్మ ఉవాచ। 12-277-50x(6347)
తతః పపాత శిరసా బ్రాహ్మణస్తోయధారిణే।
ఉవాచ చైనం ధర్మాత్మా మహాన్మేఽనుగ్రహః కృతః॥ 12-277-50(76440)
కామలోభానుబంధేన పురా తే యదసూయితం।
మయా స్నేహమవిజ్ఞాయ తత్ర మే క్షంతుమర్హసి॥ 12-277-51(76441)
క్షాంతమేవ మయేత్యుక్త్వా కుండధారో ద్విజర్షభం।
సంపరిష్వజ్య బాహుభ్యాం తత్రైవాంతరధీయత॥ 12-277-52(76442)
తతః సర్వాంస్తదా లోకాన్బ్రాహ్మణోఽనుచచార హ।
కుండధారప్రసాదేన తపసా సిద్ధిమాగతః॥ 12-277-53(76443)
విహాయసా చ గమనం తథా సంకల్పితార్థతా।
ధర్మాచ్ఛక్త్యా తథా యోగాద్యా చైవ పరమా గతిః॥ 12-277-54(76444)
దేవతా బ్రాహ్మణాః సంతో యక్షా మానుషచారణాః।
ధార్మికాన్పూజయంతీహ న ధనాఢ్యాన్న కామినః॥ 12-277-55(76445)
సుప్రసన్నా హి తే దేవా యత్తే ధర్మే రతా మతిః।
ధనే సుఖకలా కాచిద్ధర్మే తు పరమం సుఖం॥ ॥ 12-277-56(76446)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి సప్తసప్తత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 277॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-277-6 జలధరం మేఘం। కుండధారం నామతః॥ 12-277-7 ధాస్యతి విఘాస్యతి। తస్య బుద్ధిరజాయతేతి ట. థ. పాఠః। దాస్యతి శ్రేయ ఇతి ట. థ. ధ. పాఠః॥ 12-277-10 ఇమాం గాధామగాయతేతి ధ. పాఠః॥ 12-277-14 నిరుపస్కృతో భోగవర్జితః॥ 12-277-15 వ్యాదిశంతం దేవాజ్ఞయా యాచకేభ్యః ఫలాని సమర్పయంతం॥ 12-277-16 అశుభేషు కర్మసూపస్థితేషు ప్రాగ్దత్తమపి రాజ్యాదికం ప్రచ్ఛిందంతి హరంతి॥ 12-277-17 భూమౌ పతితో బ్రాహ్మణహితార్థీ। అగ్రతః పతితో భూమావితి ధ. పాఠః॥ 12-277-18 కుండధార కిమిష్యత ఇతి ఝ. ధ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.